Kofeina działa na ośrodkowy układ nerwowy, obwodowy układ nerwowy i mięśnie szkieletowe, co może mieć korzystny wpływ na wyniki sportowe.
Kofeina i wyniki sportowe
Kofeina, spożywana przez około 80 procent światowej populacji, występuje w ponad 60 rodzajach roślin, w tym w ziarnach kawy i liściach herbaty, które są jej głównymi źródłami w diecie. Kofeina znajduje się również w niektórych lekach i suplementach oraz jest wykorzystywana przez przemysł spożywczy do produkcji napojów energetycznych. Związek ten jest szybko wchłaniany w przewodzie pokarmowym i metabolizowany w wątrobie do paraksantyny, teofiliny i teobrominy. Pochodne metabolity, wraz z samą kofeiną, mają znaczący wpływ na wyniki sportowe.
Podczas ćwiczeń kofeina może zwiększyć wydajność poprzez zmniejszenie wykorzystania glikogenu i zwiększenie mobilizacji wolnych kwasów tłuszczowych. Działa również jako antagonista receptora adenozyny i zwiększa dostępność dopaminy, co poprawia czujność i motywację. Ponadto kofeina ma właściwości przeciwbólowe i przeciwzapalne, wspomagając w ten sposób regenerację powysiłkową.
Nie wszyscy ludzie reagują jednakowo na kofeinę i wykazują takie same korzystne efekty w sporcie. Może na to wpływać wiele czynników, na przykład poziom wytrenowania, tolerancja na kofeinę i uwarunkowania genetyczne.
Analizowane geny
Bibliografia
Guest NS, VanDusseldorp TA, Nelson MT, et al. International society of sports nutrition position stand: caffeine and exercise performance. J Int Soc Sports Nutr. 2021 Jan 2;18(1):1.
Guest NS, Horne J, Vanderhout SM, et al. Sport Nutrigenomics: Personalized Nutrition for Athletic Performance. Front Nutr. 2019 Feb 19;6:8.
Pickering C, Grgic J. Caffeine and Exercise: What Next? Sports Med. 2019 Jul;49(7):1007-1030.
Martins GL, Guilherme JPLF, Ferreira LHB, et al. Caffeine and Exercise Performance: Possible Directions for Definitive Findings. Front Sports Act Living. 2020 Dec 11;2:574854.
Wang J, Dewi L, Peng Y, et al. Does ergogenic effect of caffeine supplementation depend on CYP1A2 genotypes? A systematic review with meta-analysis. J Sport Health Sci. 2023 Dec 28:S2095-2546(23)00131-X.